Cyfrowy paszport produktu: o czym mówiliśmy na webinarze dla BASEL

10 listopada 2026 r. poprowadziliśmy webinar o cyfrowym paszporcie produktu dla firm członkowskich Bułgarskiego Stowarzyszenia Elektrotechniki i Elektroniki (BASEL). Oto najważniejsze punkty.

Które przepisy obejmują produkty firmy elektrotechnicznej?

Obowiązek cyfrowego paszportu produktu wynika z czterech odrębnych aktów. Produkt na stałe wbudowywany w obiekt budowlany podlega rozporządzeniu (UE) 2024/3110 w sprawie wyrobów budowlanych. Baterie mają własne rozporządzenie (UE) 2023/1542, detergenty również (rozporządzenie (UE) 2026/405). Prawie wszystko pozostałe obejmuje rozporządzenie (UE) 2024/1781 w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów.

Dla firmy elektrotechnicznej oznacza to, że różne produkty z jej oferty mogą podlegać różnym przepisom. Kable układane w budynkach są wyrobem budowlanym. Bateria w rowerze elektrycznym podlega rozporządzeniu bateryjnemu. Większość elektroniki będzie podlegać rozporządzeniu w sprawie ekoprojektu, gdy Komisja przyjmie dla niej przepisy. Dlatego każdy produkt trzeba sprawdzić osobno.

Dla niektórych produktów paszport w ogóle nie jest przewidziany. Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu wprost wyłącza żywność, paszę i produkty lecznicze (art. 1 ust. 2). Dostajemy pytania także od takich firm i odpowiedź brzmi: paszport na razie ich nie dotyczy.

Od kiedy baterie i kable będą potrzebować paszportu?

Paszport baterii jest obowiązkowy od 18 lutego 2027 r. To jedyny sztywny termin w najbliższym czasie. Dotyczy każdej baterii do lekkich środków transportu (na przykład rowerów i hulajnóg elektrycznych), każdej baterii przemysłowej powyżej 2 kWh i każdej baterii do pojazdów elektrycznych wprowadzonej do obrotu od tego dnia (art. 77 rozporządzenia (UE) 2023/1542). Dla detergentów sztywnym terminem jest 23 września 2029 r.

W przypadku kabli odpowiedź jest bardziej złożona. Na webinarze wypełniliśmy kwestionariusz, zaznaczając „producent”, „sprzedaje w UE” i „wyroby budowlane, w tym kable”. Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych nie wyznacza terminu na przepisy dotyczące paszportu. Spodziewane są orientacyjnie w drugim kwartale 2027 r., a obowiązek zacznie się 18 miesięcy po ich wejściu w życie. Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, kable będą potrzebować paszportu mniej więcej pod koniec 2028 r. Jeśli przepisy się opóźnią, opóźni się też obowiązek.

W ramach rozporządzenia w sprawie ekoprojektu pierwszą grupą produktów jest żelazo i stal. Przepisy dla tej grupy są spodziewane pod koniec 2026 r., a obowiązek także tu zacznie się najwcześniej 18 miesięcy po ich wejściu w życie (art. 4 ust. 4). Harmonogram dla poszczególnych grup jest na stronie Terminy DPP.

Sprzedaż w Polsce to także sprzedaż na rynku UE, więc firma, która sprzedaje tylko w kraju, ma ten sam obowiązek co firma eksportująca.

Co pokazuje paszport baterii?

Paszport baterii zbiera w jednym miejscu dane, które producent zwykle już ma. Na webinarze pokazaliśmy demonstracyjny paszport baterii do roweru elektrycznego, a uczestnicy otworzyli go aparatem w telefonie, bez aplikacji. Firma i dane w paszporcie są przykładowe.

W paszporcie są model, producent i numer seryjny, skład chemiczny i surowce krytyczne, udział kobaltu, litu i niklu z recyklingu, pojemność i liczba cykli, ślad węglowy, łańcuch dostaw, a także sposób demontażu baterii i miejsce, w którym oddaje się ją po zakończeniu użytkowania. Dokładna lista znajduje się w załączniku XIII do rozporządzenia bateryjnego.

Ciekawsze są dane, które się zmieniają. System zarządzania baterią (BMS) rejestruje stan zdrowia baterii, cykle ładowania i spadek mocy, a paszport jest aktualizowany o te dane przez cały okres życia baterii. W starszych bateriach bez takiego systemu dane wprowadza się ręcznie.

Czy konkurencja zobaczy w paszporcie tajemnice przedsiębiorstwa?

Nie. Cyfrowy paszport produktu ma trzy poziomy dostępu. Każdy, kto ma telefon, widzi, czym jest produkt i z czego jest wykonany, a także jego ślad węglowy i deklarację zgodności. Osoby mające uzasadniony interes, na przykład serwisy i firmy recyklingowe, widzą więcej: szczegółowy skład, części zamienne, demontaż, stan baterii. Organy nadzoru rynku widzą także sprawozdania z badań.

W przypadku baterii o tym, kto co widzi, decyduje prawo (art. 77 i załącznik XIII do rozporządzenia (UE) 2023/1542), a nie firma. Dla pozostałych produktów rozstrzygnie akt dla danej grupy. Dostęp do informacji wrażliwych handlowo ogranicza się do niezbędnego minimum.

Często pytacie też, czy dane trafiają do Komisji Europejskiej. Nie trafiają. Rejestr Komisji przechowuje identyfikatory produktu i odnośnik do miejsca, w którym znajduje się paszport. Same dane zostają u was albo u waszego dostawcy.

Co się stanie z paszportem, jeśli firma albo dostawca znikną?

Cyfrowy paszport produktu musi pozostać dostępny długo po sprzedaży. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ekoprojektu oznacza to co najmniej przewidywany okres życia produktu, nawet jeśli firma zbankrutuje albo zakończy działalność (art. 9 i 11). Dlatego rozporządzenie wymaga też kopii zapasowej u niezależnego dostawcy usług w zakresie cyfrowych paszportów produktów (art. 10 ust. 4). Obowiązek posiadania kopii zapasowej powstaje, gdy zaczyna się stosować akt dla danej grupy produktów.

W przypadku baterii zasady są inne. Rozporządzenie bateryjne nie wymaga kopii zapasowej. Paszport przechowuje firma albo podmiot, który do tego upoważniła, i musi on pozostać dostępny także po zakończeniu działalności przez firmę. W przypadku wyrobów budowlanych system kopii zapasowych dopiero zostanie określony w przyszłym akcie Komisji.

Dostawcę paszportu można zmienić. Kod produktu pozostaje, a dane eksportuje się w otwartym formacie. Kod QR prowadzi do adresu internetowego: jeśli adres należy do was, zmieniacie tylko to, co się za nim kryje, a etykiety na już sprzedanych produktach nadal działają.

Dlaczego przygotowania do paszportu zaczynają się od danych?

Gdy dane są zebrane, sam cyfrowy paszport produktu powstaje w kilka minut. Ich zbieranie trwa miesiące. Z naszego doświadczenia wynika, że firmy poświęcają od dwóch do trzech miesięcy na dane jednego produktu, bo część z nich jest u dostawców, a część u dostawców tych dostawców.

Dlatego na webinarze zaproponowaliśmy taką kolejność. Sprawdźcie, które przepisy obejmują każdy produkt. Wybierzcie jeden produkt: ten, który sprzedaje się najlepiej, albo ten, o który klienci już pytają. Zbierzcie to, co macie: specyfikacje, certyfikaty, deklaracje, sprawozdania z badań. O to, czego brakuje, na przykład ślad węglowy, zawartość materiałów z recyklingu i substancje, zapytajcie dostawców. Czasem tych danych nie ma nigdzie. W przypadku materiałów resztkowych nieznanego pochodzenia jedyną drogą może być analiza laboratoryjna. Lepiej przekonać się o tym na jednym produkcie niż na całym katalogu.

Presja często wyprzedza przepisy, bo duży klient może zażądać tych danych wcześniej. Od stycznia 2026 r. mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) obejmuje importowaną stal i aluminium, a branża motoryzacyjna już pyta swoich dostawców o ślad węglowy, zawartość materiałów z recyklingu i pochodzenie materiału.

Gdzie są materiały z webinaru?

Prezentacja z webinaru jest opublikowana ze wszystkimi slajdami, w języku bułgarskim. Kwestionariusz, którym sprawdziliśmy kable, jest na stronie Czy potrzebuję cyfrowego paszportu produktu?: sześć pytań, po których widać, czy paszport dotyczy waszego produktu i od kiedy.

Dziękujemy stowarzyszeniu BASEL za organizację i wszystkim uczestnikom. Jeśli chcecie omówić z nami wasz produkt, możecie umówić bezpłatną konsultację.