Jeden kod QR dla produktu i opakowania: czego wymaga art. 12 PPWR

Od 12 sierpnia 2026 r. każde opakowanie wprowadzane do obrotu w UE podlega rozporządzeniu (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, w skrócie PPWR. Najwięcej mówi się o zawartości recyklatu, celach w zakresie ponownego użycia i etykiecie ułatwiającej sortowanie, której jeszcze nie ma. Tymczasem o tym, ile kodów zostanie wydrukowanych na waszym opakowaniu, przesądza jedno krótkie zdanie na końcu art. 12 ust. 5:

W przypadku gdy prawo Unii wymaga, aby informacje na temat produktu w opakowaniu były przekazywane za pośrednictwem nośnika danych, do przekazywania informacji wymaganych zarówno w odniesieniu do produktu w opakowaniu, jak i do opakowania stosuje się jeden nośnik danych, a oba zestawy informacji muszą być łatwe do odróżnienia.

Czyli jeden kod na opakowanie, a nie osobny kod dla każdego rozporządzenia. Przepis jest warunkowy, a jego warunek zaczyna być spełniany. Od 18 lutego 2027 r. każda bateria sprzedawana w UE będzie miała kod QR, a po bateriach przyjdzie kolej na pierwsze grupy produktów objęte ESPR. Ilekroć taki produkt jest sprzedawany w opakowaniu, dane produktu i dane opakowania będą dzielić jeden nośnik, dlatego warto już teraz zdecydować, dokąd ma on prowadzić.

PPWR nie tworzy paszportu dla opakowań

Rozporządzenie w sprawie opakowań w żadnym ze swoich artykułów nie używa określenia „cyfrowy paszport produktu”. Dla opakowań przewiduje inne narzędzia. Wytwórca (tak rozporządzenie nazywa producenta) przeprowadza ocenę zgodności, prowadzi dokumentację techniczną zgodnie z załącznikiem VII i sporządza deklarację zgodności UE na podstawie art. 39. Deklaracja ma strukturę wzoru z załącznika VIII i musi być stale aktualizowana. Art. 15 ust. 5 wymaga umieszczenia na opakowaniu numeru typu, partii lub numeru seryjnego. Ust. 6 tego samego artykułu wymaga podania nazwy i adresu pocztowego wytwórcy na opakowaniu albo w kodzie QR lub innym nośniku danych.

Wszystko to obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r. i nic z tego nie jest paszportem. Jeśli czytacie, że PPWR wprowadza „paszport opakowania” od 2027 lub 2028 r., to twierdzenie nie ma oparcia w tekście rozporządzenia.

Warto też sprawdzić, kto właściwie jest wytwórcą. Zgodnie z art. 3 pkt 13 „wytwórca” oznacza „każdą osobę fizyczną lub prawną, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu”. Producent mebli, który sam pakuje swoje szafy w kartony, jest więc co do zasady wytwórcą tych kartonów w rozumieniu PPWR. To on, a nie dostawca kartonów, sporządza deklarację zgodności i zgodnie z art. 39 ust. 4 przyjmuje odpowiedzialność za zgodność opakowania z wymogami.

Gdzie PPWR odsyła do paszportu produktu

Związek między opakowaniem a cyfrowym paszportem produktu opisuje motyw 70 rozporządzenia (UE) 2025/40. Zaczyna się od słów „Nie należy umieszczać wielu etykiet na opakowaniach” i dalej stwierdza: „W szczególności, w przypadku gdy produkt w opakowaniu jest objęty rozporządzeniem (UE) 2024/1781 lub innymi przepisami prawa Unii wymagającymi cyfrowego paszportu produktu, ten cyfrowy paszport produktu powinien być również wykorzystywany do przekazywania odpowiednich informacji na podstawie niniejszego rozporządzenia”.

Motywy wyjaśniają rozporządzenie, ale same w sobie nie są wiążące. Wiążące jest zdanie o jednym nośniku danych w art. 12 ust. 5. Motyw 70 pokazuje, jak prawodawca wyobrażał to sobie w praktyce: informacje o opakowaniu stanowią część paszportu produktu i są dostępne pod tym samym kodem.

Dwa inne przepisy określają, jak taki wspólny kod powinien działać. Zgodnie z art. 12 ust. 5 informacji z etykiet przekazywanych drogą elektroniczną nie umieszcza się wraz z informacjami przeznaczonymi do celów sprzedaży lub marketingu. Art. 15 ust. 7 wymaga, aby dane identyfikacyjne wytwórcy nie zasłaniały informacji wymaganych dla produktu w opakowaniu przez inne akty UE i nie mogły być z nimi pomylone. Na ekranie telefonu rozumiemy to tak: jedno skanowanie, dwa wyraźnie oddzielone zestawy danych i żadnych treści marketingowych obok informacji z etykiety.

Które produkty będą potrzebować jednego nośnika i od kiedy

Zasada jednego nośnika z art. 12 ust. 5 PPWR ma zastosowanie dopiero tam, gdzie inny akt UE już wymaga nośnika danych na produkcie. Pierwszą dużą grupą są baterie. Zgodnie z art. 13 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2023/1542 w sprawie baterii od 18 lutego 2027 r. kod QR będą miały wszystkie baterie. W przypadku baterii do pojazdów elektrycznych, baterii do lekkich środków transportu, takich jak rowery i hulajnogi elektryczne, oraz baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh kod ten prowadzi do paszportu baterii wymaganego przez art. 77. Naszym zdaniem od tej daty bateria sprzedawana w pudełku ma jeden kod, który obsługuje oba rozporządzenia.

Produkty objęte ESPR dołączą w miarę przyjmowania aktów delegowanych. Według harmonogramu samej Komisji pierwszy z nich, dotyczący żelaza i stali, spodziewany jest pod koniec 2026 r., a zanim paszport stanie się obowiązkowy, minie co najmniej 18 miesięcy. Akt dla tekstyliów przewiduje się na 2027 r., dla mebli na 2028 r. To daty przewidywane, a nie wiążące. Poza ESPR paszport otrzymają detergenty, najwcześniej od 23 września 2029 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2026/405, oraz zabawki od 1 sierpnia 2030 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2025/2509 w sprawie bezpieczeństwa zabawek.

Jeśli żaden akt UE nie wymaga nośnika danych dla waszego produktu, art. 12 ust. 5 was nie dotyczy, a PPWR nie wymaga jeszcze kodu QR na opakowaniu (opakowania wielokrotnego użytku będą go potrzebować od 2029 r.). Kod QR wspomniany w art. 12 ust. 1 jest dobrowolny: podmioty gospodarcze „mogą” go umieszczać.

Jakie dane o opakowaniu znajdą się pod kodem i od kiedy

Rozporządzenie (UE) 2025/40 etapami wypełnia treścią tę część wspólnego kodu, która dotyczy opakowania. Dla nośnika danych liczą się następujące daty:

• Od 12 sierpnia 2026 r. nazwę i adres pocztowy wytwórcy można podać za pomocą kodu QR lub innego nośnika danych, zamiast drukować je na opakowaniu (art. 15 ust. 6).
• Od 12 lutego 2027 r., jeśli opakowanie informuje o udziale w systemie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, jak robi to znak Zielony Punkt, takie oznaczenie jest dopuszczalne wyłącznie w kodzie QR lub innym otwartym nośniku cyfrowym (art. 12 ust. 9).
• Od 12 sierpnia 2028 r. albo po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie aktów wykonawczych Komisji, jeśli ta data jest późniejsza, na opakowaniach umieszcza się zharmonizowaną etykietę o składzie materiałowym, która ma ułatwić konsumentom sortowanie (art. 12 ust. 1). Akty miały zostać przyjęte do 12 sierpnia 2026 r. i wciąż ich nie ma, więc termin może się przesunąć.
• Od 12 lutego 2029 r. albo po upływie 30 miesięcy od wejścia w życie aktu wykonawczego, jeśli ta data jest późniejsza, opakowania wielokrotnego użytku będą miały etykietę, a dalsze informacje będą dostępne za pomocą kodu QR lub podobnego nośnika (art. 12 ust. 2).
• Od 1 stycznia 2030 r. lub później, jeśli akty Komisji się spóźnią, opakowania z tworzyw sztucznych muszą zawierać minimalny udział recyklatu, na przykład 30 % w przypadku opakowań do kontaktu z produktami wrażliwymi wykonanych głównie z PET i 35 % w przypadku większości pozostałych opakowań z tworzyw sztucznych (art. 7). Opakowania muszą też być zaprojektowane z myślą o recyklingu i osiągać klasę wydajności recyklingu A, B lub C, z pewnymi wyjątkami (art. 6).

Każdy etap dokłada dane w to samo miejsce. Żaden nie wymaga nowego kodu, pod warunkiem że pierwszy kod prowadzi do rekordu, który można rozbudowywać.

Co ustalić, zanim drugi kod trafi do druku

Kosztownym błędem jest drugi kod QR: jeden dla paszportu produktu, drugi dla opakowania, obsługiwane przez różne systemy i wydrukowane obok siebie. Art. 12 ust. 5 PPWR wyklucza takie rozwiązanie wszędzie tam, gdzie spełniony jest jego warunek. Wymiana wydrukowanego kodu w całym asortymencie oznacza nowe projekty graficzne, nowe nakłady i miesiące, w których na rynku są obie wersje.

Część przygotowań można zrobić już teraz. Spiszcie opakowania dla każdego produktu: materiał, masę, dostawcę i rynki, na których produkt jest sprzedawany. Ustalcie, kto dla każdego opakowania jest wytwórcą w rozumieniu PPWR, bo to on sporządza deklarację zgodności. Potem wybierzcie kod, który się nie zmieni: taki, który zawiera stały identyfikator, na przykład adres GS1 Digital Link, i prowadzi do rekordu, który da się uzupełniać w miarę pojawiania się danych wymaganych od 2028 i 2030 r.

Tak podchodzimy do opakowań z naszymi klientami. Dane opakowania trafiają do paszportu produktu jako osobna, wyraźnie oznaczona część, pod tym samym stałym kodem QR, dzięki czemu dane do zharmonizowanej etykiety można dodać później bez zmiany kodu. Na stronie DPP dla opakowań opisujemy, jak to razem z wami wdrażamy, a w omówieniu PPWR śledzimy terminy w miarę przyjmowania aktów wykonawczych.

PPWR nie da waszemu opakowaniu własnego paszportu. Jeśli dostanie go wasz produkt, opakowanie powinno się w nim znaleźć.