Sektor budowlany jest jednym z najbardziej zasobochłonnych w skali globalnej. Odpowiada za około 50% wydobywanych surowców, 35% odpadów generowanych w UE oraz znaczną część emisji dwutlenku węgla. Gdy budynek jest wyburzany, ogromne ilości materiałów - stali, betonu, drewna, szkła - trafiają na wysypisko, mimo że wiele z nich można ponownie wykorzystać.

Przyczyna tego marnotrawstwa jest prosta: nikt nie wie dokładnie, co znajduje się w ścianie. Jaki beton, jakie zbrojenie, jakie materiały izolacyjne, czy zawierają azbest lub inne substancje niebezpieczne. Cyfrowy paszport produktu dla wyrobów budowlanych jest odpowiedzią na ten problem.

Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych (CPR) a DPP

Zrewidowane rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych (CPR) zawiera już wymogi DPP dla szeregu kategorii materiałów budowlanych. Celem jest, aby każda cegła, okno, belka czy płyta izolacyjna wprowadzona na rynek UE posiadała swój cyfrowy paszport z pełnymi informacjami o pochodzeniu, składzie chemicznym i zachowaniu na końcu cyklu życia.

Koncepcja paszportu materiałowego budynku

Poszczególne DPP wyrobów budowlanych składają się na szerszą koncepcję - paszport materiałowy budynku (Building Material Passport). Jest to cyfrowy bliźniak całego budynku, który agreguje paszporty wszystkich wbudowanych materiałów. Korzyści są rewolucyjne:

• Przy remoncie: właściciel wie dokładnie, jakie materiały znajdują się w ścianach i czy są kompatybilne z nowymi
• Przy sprzedaży: kupujący otrzymuje pełną historię budynku, w tym dane o każdej renowacji
• Przy wyburzeniu: firmy budowlane wiedzą dokładnie, co mogą poddać recyklingowi i w jakiej cenie - budynek staje się bankiem materiałów
• Dla ubezpieczycieli i banków: dokładniejsza ocena wartości i ryzyka

Co zawiera DPP dla typowego wyrobu budowlanego?

Przyjrzyjmy się konkretnemu przykładowi - oknu z ramą PVC i pakietem szybowym:

• Producent, data i partia produkcji
• Skład chemiczny PVC - czy zawiera ftalany, ołów lub kadm (substancje zakazane)
• Wartość U (przewodność cieplna) - oficjalny, zweryfikowany test
• Klasa recyklowalności - jaki procent materiału można poddać recyklingowi i w jaki sposób
• Instrukcje demontażu - jak oddzielić szybę od ramy w celu recyklingu
• Przewidywana żywotność i zalecenia dotyczące konserwacji

Wyzwania stojące przed sektorem budowlanym w Polsce

Polska ma w tym obszarze specyficzne wyzwania:

• Stary zasób budowlany: ogromna część budynków została wzniesiona w okresie socjalizmu bez jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej wbudowanych materiałów - ich retrospektywne paszportyzowanie to złożone zadanie
• Wielu małych wykonawców: w przeciwieństwie do sektora produkcyjnego, budownictwo opiera się na wielu małych firmach o niskim poziomie cyfryzacji
• Materiały z importu bez DPP: wiele materiałów budowlanych pochodzi z Turcji, Chin czy Ukrainy - bez dokumentacji DPP

Podsumowanie

Sektor budowlany stoi u progu głębokiej transformacji. Budynek przyszłości to nie tylko fizyczna konstrukcja - to bank materiałów, którego wartość jest cyfrowo udokumentowana i dostępna. Dla firm budowlanych i producentów materiałów budowlanych w Polsce inwestycja w DPP już teraz oznacza pozycjonowanie się w czołówce budownictwa o obiegu zamkniętym w Europie.